พอดแคสต์: กินอย่างไรให้ไตไม่พัง มากกว่าแค่ลดเค็ม

เมื่อพูดถึงไต หลายคนคิดถึงการลดเค็มเพียงอย่างเดียว แต่สุขภาพไตสัมพันธ์กับภาพรวมของอาหาร น้ำหนัก โรคประจำตัว และยาที่ใช้ ตอนนี้ช่วยแยกคำแนะนำทั่วไปออกจากข้อจำกัดเฉพาะของผู้ป่วยโรคไต

สรุปก่อนฟัง: คำว่าอาหารบำรุงไตอาจทำให้เข้าใจผิดว่าอาหารชนิดเดียวแก้ปัญหาได้ • โซเดียมซ่อนอยู่ในเครื่องปรุงและอาหารสำเร็จรูปจำนวนมาก • ผู้ป่วยแต่ละระยะอาจมีข้อจำกัดสารอาหารต่างกัน

เนื้อหานี้เหมาะกับใคร

เหมาะกับคนที่อยากดูแลสุขภาพไตและครอบครัวที่กำลังช่วยผู้ป่วยจัดอาหาร

ทำไมเรื่องนี้สำคัญ

ไตช่วยกรองของเสีย ควบคุมสมดุลน้ำและเกลือแร่ แต่โรคไตระยะแรกอาจไม่มีอาการ การดูแลจึงไม่ควรพึ่งความรู้สึกหรืออาหารชนิดเดียว ปัจจัยสำคัญคือการควบคุมเบาหวาน ความดัน เลือกอาหารเหมาะสม และตรวจตามความเสี่ยง

คำแนะนำสำหรับคนทั่วไปกับผู้ป่วยโรคไตไม่เหมือนกัน ผู้ป่วยบางคนต้องจำกัดโพแทสเซียม ฟอสฟอรัส โปรตีน หรือน้ำตามผลตรวจ การนำเมนูของคนอื่นมาใช้ตรง ๆ อาจไม่เหมาะ แม้ถูกเรียกว่าอาหารบำรุงไต

ประเด็นสำคัญที่ควรจับตา

คำว่าอาหารบำรุงไตอาจทำให้เข้าใจผิดว่าอาหารชนิดเดียวแก้ปัญหาได้

ไม่มีอาหารมหัศจรรย์ที่ล้างไตได้ การเลือกอาหารสดหลากหลาย ลดโซเดียมและน้ำตาล พร้อมควบคุมโรคประจำตัว เป็นพื้นฐานที่มีเหตุผลมากกว่าเครื่องดื่มดีท็อกซ์

โซเดียมซ่อนอยู่ในเครื่องปรุงและอาหารสำเร็จรูปจำนวนมาก

โซเดียมซ่อนในซอส ผงปรุงรส เนื้อแปรรูป บะหมี่กึ่งสำเร็จรูปและอาหารพร้อมกิน การชิมว่าไม่เค็มไม่ได้บอกปริมาณเสมอ ควรอ่านฉลากต่อหน่วยบริโภค

ผู้ป่วยแต่ละระยะอาจมีข้อจำกัดสารอาหารต่างกัน

สมุนไพรและอาหารเสริมอาจมีสารปนเปื้อน ปริมาณไม่แน่นอน หรือรบกวนยา ผู้ป่วยไตควรแจ้งผลิตภัณฑ์ทุกชนิดแก่ทีมรักษา รวมถึงชาชงและยาชุด

วิธีนำไปใช้ในชีวิตจริง

1. อ่านฉลากโภชนาการและเปรียบเทียบโซเดียม

เลือกผลิตภัณฑ์สองยี่ห้อมาเปรียบเทียบโซเดียมต่อปริมาณที่กินจริง ไม่ดูเพียงตัวเลขต่อหนึ่งหน่วยหากในซองมีหลายหน่วย

2. ไม่ใช้สมุนไพรหรืออาหารเสริมโดยไม่แจ้งแพทย์

ปรุงด้วยสมุนไพร เครื่องเทศ มะนาว หรือกลิ่นหอมเพื่อค่อย ๆ ลดเครื่องปรุงเค็ม ไม่ต้องเปลี่ยนรสทั้งหมดในวันเดียว

3. หากเป็นโรคไต ให้ยึดแผนจากแพทย์และนักกำหนดอาหาร

หากมีเบาหวาน ความดัน ประวัติครอบครัว หรือผลไตผิดปกติ ให้ถามแพทย์เรื่องการตรวจและพบผู้เชี่ยวชาญด้านโภชนาการเพื่อแผนเฉพาะ

สิ่งที่มักพลาด

• ดื่มน้ำมากผิดปกติเพราะคิดว่าจะล้างไต
• หยุดยาโรคประจำตัวแล้วหันไปใช้สมุนไพรแทน
• ใช้รายการอาหารต้องห้ามของผู้ป่วยคนอื่นกับตนเอง

คำถามที่พบบ่อย

น้ำสมุนไพรล้างไตได้ไหม

ไม่มีหลักฐานว่าเครื่องดื่มทั่วไปล้างไตได้ และบางชนิดอาจมีน้ำตาล โพแทสเซียม หรือปฏิกิริยากับยา ผู้ป่วยควรปรึกษาทีมรักษาก่อน

กินโปรตีนเยอะทำให้ไตพังหรือไม่

คำตอบขึ้นกับสุขภาพและระยะโรค คนทั่วไปกับผู้ป่วยมีความต้องการต่างกัน ไม่ควรเพิ่มหรือลดรุนแรงโดยไม่ประเมินอาหารและผลตรวจ

แหล่งที่มาและเครดิต

สื่อต้นฉบับ: Well-Being | EP.20 – อาหารบำรุงไต กินอย่างไรให้ไตไม่พัง โดย Mahidol Channel PODCAST เผยแพร่เมื่อ 2023-01-09

ข้อมูลประกอบที่กองบรรณาธิการใช้ตรวจทาน:

• NIDDK/NIH: Preventing chronic kidney disease
• NIDDK/NIH: Eating right for kidney health

วิดีโอหรือเสียงและภาพหน้าปกเป็นทรัพย์สินของผู้เผยแพร่ต้นทาง GIST SPOT ฝังเครื่องเล่นจากแพลตฟอร์มต้นทาง และเรียบเรียงบทนำ คำอธิบาย แนวทางนำไปใช้ และคำถามที่พบบ่อยขึ้นใหม่จากการตรวจข้อมูลหลายแหล่ง ไม่ได้คัดลอกบทถอดเสียงหรือเนื้อหาต้นทางมาเผยแพร่ซ้ำ